องค์ประกอบที่สำคัญที่สุดในการบรรลุธรรม
ตอนที่ 1
การที่เราจะเกิดดวงตาทั้งสอง คือ ดวงตาภายนอก และดวงตาภายใน มีองค์ประกอบ 3 ประการ เช่น พระอัญญาโกณฑัญญะ ได้ดวงตาเห็นธรรม เพราะท่านถึงพร้อมไปด้วยองค์ประกอบหลักสองประการคือ
(1) ปะระโตโฆสะ อันได้แก่การได้ยินได้ฟังจากคนอื่นซึ่งแยกเป็นสามประการคือ กัลยาณมิตตา กัลยาณสหายตา และกัลยาณสัมปะวังกะตาขอแยกให้เห็นชัดๆดังนี้
1/1ได้พระพุทธเจ้า ผู้เป็นยอดกัลยาณมิตร เป็นผู้ตรัสรู้เองโดยชอบเป็นพระอรหันต์ ( กัลยาณมิตรในที่นี้ มิได้หมายเพียงพระพุทธองค์เท่านั้น แต่จะเป็นใครก็ได้ ที่เป็นมีความรู้เข้าใจ และรู้แจ้งเห็นจริงในตนเอง แล้วสามารถนำมาถ่ายทอดให้เราเห็นตามรู้ตามได้ และเป็นที่ตั้งของความเลื่อมใสของเราได้ด้วย )
1/2.ได้พระปัญจวัคคีย์ทั้งห้าเป็นกัลยาณสหายตา คือได้เพื่อนร่วมปฏิบัติที่เป้าหมายเดียวกัน มีความรักความสามัคค เคารพเชื่อฟังกันอย่างเหนียวแน่น
1/3 สัมปะวังกะตาได้สิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการปฏิบัติ และกลายเป็นสถานที่ๆพระพุทธเจ้าแสดงธรรมกัณฑ์แรก ซึ่งเป็นสถานที่ ที่สงัดแวดล้อมไปด้วยแนวป่า แมกไม้ เพราะ ความสงบสงัดของป่า ช่วยทำให้ท่านได้สิ่งแวดล้อมที่ดีบุคคลผู้แวดล้อมส่งเสริมด้วย จึงทำให้ท่านเหล่านั้นได้ดวงตาเห็นธรรมได้รวดเร็ว และบรรลุพระอรหันต์ภายในสามเดือนเท่านั้นเอง
ทั้งสามเงื่อนไขนี้เป็นเพียงองค์ประกอบที่หนึ่งเท่านั้น แต่ถ้าขาดองค์ประกอบที่สองค์การบรรลุธรรมก็เป็นไปได้ยากยิ่ง นั้นคือ
(2) โยนิโสมนสิการ พระปัญจวัคคีย์ทั้งห้า ยังเป็นผู้เปี่ยมล้นด้วยอินทรีย์ห้าและพละห้าอย่างเข้มแข็ง นั้นคือมีกำลังศรัทธาที่ไม่หวั่นไหว มีกำลังวิริยะ คือความเพียรอย่างต่อเนื่อง มีกำลังสติอย่างถูกต้อง มีกำลังสมาธิอย่างมั่นคง และมีกำลังปัญญาอันคมกล้า นี่เป็นองค์ประกอบสำคัญไม่น้อยไปกว่าองค์ประกอบแรก
พระพุทธองค์ทรงตรัสยืนยันว่า ใครก็ตามที่มีคุณสมบัติสองประการนี้แล้ว จะไม่บรรลุธรรมนั้นเป็นไปไม่ได้ ส่วนจะได้ขั้นไหนนั้นก็แล้วแต่วาสนาบารมีของท่านนั้นๆว่าจะแก่กล้าเพียงใด
ดังนั้น การได้ดวงตาเห็นธรรมนั้นจึงไม่ง่ายและไม่ยากเกิน ที่ว่าไม่ง่าย ก็เพราะว่า กว่าเราจะได้พบกับมิตรดี ได้พบสหายดี ได้พบสิ่งแวดล้อมดีนั้นไม่ง่ายเลย และที่ว่าไม่ยาก ก็เพราะว่าถ้าเราได้พบกับบุคคลที่สามารถเป็นกัลยาณมิตร กัลยาณสหาย และสิ่งแวดล้อมที่ดีๆและมีโยนิโสมนสิการอย่างสมบูรณ์ แล้วจะไม่มีความยุ่งยากใดๆ เหลืออยู่เลย ลองพยายามแสวงหาดูสิ แล้วสักวันหนึ่งจะพบองค์ทั้งสามประการนี้ได้
แต่ที่สำคัญเราต้องไม่ท้อถอย ไม่ดูถูกสติปัญญาของตนเอง โดยเฉพาะองค์ประกอบที่สอง อยากจะให้ไปทบทวนกันให้ดี เป็นองค์ประกอบที่เราพัฒนาด้วยตนเองได้ตลอดเวลา ไม่มีอุปสรรคอะไรที่ต้องพึ่งพาบุคคลหรือปัจจัยภายนอกเลย
พระพุทธยานันทภิกขุ
ภาพ หลวงพ่อพระใส วัดโพธิ์ชัย จ.หนองคาย
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น